Lừa đảo qua mạng, khó xử!

Luật sửa đổi bổ sung BLHS có hiệu lực từ ngày 1-1-2010 bổ sung thêm tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản (Điều 226b).

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có văn bản hướng dẫn nên thực tiễn xét xử còn thiếu thống nhất…

Tháng 11-2011, TAND TP Hà Nội đã phạt Hoàng Thế Anh bốn năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 139 BLHS. Tổng hợp với một bản án trước đó, Anh phải chấp hành hình phạt chung là năm năm tù.

Bất nhất tội danh

Theo hồ sơ, Anh đã lập nhiều tài khoản và tạo thông tin bán, đấu giá iPhone, laptop… trên mạng Internet. Khi khách hàng thắng đấu giá hoặc đặt mua, Anh liên hệ, yêu cầu họ chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng hoặc tài khoản trên một trang web mua bán trực tuyến. Sau đó Anh liên hệ với những người bán, giả mạo là người chuyển tiền mua. Người bán kiểm tra thấy tiền (của khách đặt mua hàng với Anh) đã chuyển vào tài khoản liền chuyển hàng cho Anh. Với thủ đoạn này, tổng cộng Anh đã lừa đảo, chiếm đoạt được của bảy người hơn 100 triệu đồng.

Ở một vụ chiếm đoạt tiền qua mạng khác, tháng 9-2011, TAND TP.HCM lại phạt Nguyễn Chí Toàn sáu năm tù về tội sử dụng mạng máy tính thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản theo Điều 226b BLHS.

Toàn là nhân viên một công ty công nghệ thông tin. Tháng 6-2009, Toàn được công ty cử đến một ngân hàng khắc phục sự cố trong quá trình sử dụng phần mềm quản trị thẻ ATM nên phát hiện ra mật mã truy cập vào hệ thống cơ sở dữ liệu thẻ của ngân hàng. Toàn bèn dùng CMND giả đăng ký thẻ ATM rồi truy cập vào hệ thống cơ sở dữ liệu thẻ, ghi khống 700 triệu đồng vào tài khoản một khách hàng, chỉnh sửa số thẻ cho trùng với số thẻ của Toàn để rút tiền qua máy ATM. Từ ngày 10-1 đến 18-2-2011, Toàn đã 114 lần rút tổng cộng 329,5 triệu đồng. Tháng 2-2011, Toàn lại ghi khống 1,5 tỉ đồng vào tài khoản của khách hàng trên nhằm tiếp tục rút tiền thì bị mất thẻ. Khi Toàn thông báo việc này, ngân hàng kiểm tra và phát hiện vụ việc.

Thiếu hướng dẫn

Trong một hội nghị ngành tòa án gần đây, Tòa Hình sự TAND Tối cao cho biết hiện có hai luồng quan điểm về tội danh đối với loại tội phạm sử dụng công cụ phương tiện là thiết bị công nghệ cao, mạng máy tính… chiếm đoạt tài sản.

Theo luồng quan điểm thứ nhất, các hành vi nêu trên có dấu hiệu của nhóm tội xâm phạm sở hữu như lừa đảo, trộm cắp… Tuy nhiên, các hành vi này không chỉ xâm hại đến quan hệ sở hữu mà còn xâm hại nghiêm trọng đến an toàn công cộng, trật tự công cộng. Vì vậy, nhà làm luật mới tách chúng ra thành một tội mới là tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet hoặc thiết bị số thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và xếp vào chương các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng. Do đó phải xử lý các hành vi sử dụng công cụ phương tiện là thiết bị công nghệ cao, mạng máy tính… chiếm đoạt tài sản theo tội mới.

Ngược lại, cũng có những thẩm phán cho rằng vẫn phải xét xử các hành vi trên về tội phạm tương ứng trong nhóm tội xâm phạm sở hữu. Theo Tòa Hình sự, để giải quyết vướng mắc đang gây tranh cãi và áp dụng pháp luật thống nhất thì cần phải có văn bản hướng dẫn giải thích.

Khó truy tìm nạn nhân

Bên cạnh đó, Thẩm phán Vũ Phi Long, Phó Chánh Tòa Hình sự TAND TP.HCM, cho biết một cái khó trong việc xử lý loại tội phạm này là cơ quan tố tụng khó truy tìm nạn nhân. Bởi lẽ tài sản bị chiếm đoạt là có thật nhưng nạn nhân thường sử dụng nick ảo. Mặt khác, họ cũng khó chứng minh đó là tài sản của mình bị thủ phạm chiếm đoạt. Khá nhiều trường hợp, nạn nhân ở nước ngoài, ngân hàng lại từ chối cung cấp thông tin nên không đủ điều kiện tìm ra người bị hại.

Kiểm sát viên cao cấp Nguyễn Thanh Sơn, Viện Phúc thẩm III VKSND Tối cao, cũng kể nhiều vụ ra tòa phía gỡ tội đặt ra câu hỏi là vụ án không có người bị hại gây khó khăn cho việc xét xử.

Tuy nhiên, cả Thẩm phán Long và kiểm sát viên Sơn đều đồng ý rằng khó tìm người bị hại không có nghĩa là cơ quan tố tụng bế tắc khi giải quyết án. Bởi lẽ lời khai cũng người bị hại trong những vụ án này chỉ là một trong những nguồn chứng cứ chứ không phải là tất cả. Cơ quan tố tụng còn căn cứ vào lời khai bị can bị cáo cũng như những chứng cứ khác để xác định có hành vi, sự việc phạm tội…

Lừa mua cả vé máy bay Cuối năm 2011, TAND TP.HCM đã phạt Nguyễn Thái Thông ba năm tù, Nguyễn Ngọc Ánh 11 tháng hai ngày tù về tội sử dụng mạng Internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, Huỳnh Ngọc Long một năm tù treo về tội trộm cắp tài sản. Thông là sinh viên công nghệ thông tin. Tháng 10-2009, Thông đăng ký làm thành viên một diễn đàn chuyên cung cấp thông tin thẻ tín dụng bị đánh cắp và làm quen với Long, Ánh. Cả ba tìm mua hoặc được các thành viên diễn đàn cho thông tin thẻ tín dụng rồi đăng nhập vào trang web bán vé trực tuyến của Vietnam Airlines đặt mua vé máy bay điện tử. Thu thập đủ thông tin về khách hàng, hãng máy bay sẽ trừ tiền trên tài khoản của chủ thẻ tín dụng và gửi vé cho nhóm Thông. Tiếp đó, Thông rao bán các vé này trên mạng với giá chỉ bằng một nửa hoặc tặng bạn bè. Chỉ trong gần một năm, cả nhóm đã mua trót lọt 138 vé máy bay trị giá 266 triệu đồng của Vietnam Airlines… Theo TAND TP, Thông và Ánh sử dụng công nghệ cao chiếm đoạt tiền sau ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS có hiệu lực (ngày 1-1-2010) nên phạm vào tội sử dụng Internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Còn Long gây án trước ngày này nên phạm vào tội trộm cắp tài sản. Theo tội mới Nếu so sánh tội mới với các tội xâm phạm sở hữu thì dấu hiệu trong cấu thành cơ bản tương đối giống nhau. Điểm khác lớn nhất để phân biệt chính là công cụ, phương tiện mà người phạm tội sử dụng để chiếm đoạt tài sản. Đó là các thiết bị kỹ thuật cao như mạng máy tính, mạng viễn thông, mạng Internet, thiết bị số. Nếu so sánh về mức độ và tính chất nguy hiểm cho xã hội thì tội mới so với các tội xâm phạm sở hữu là ngang nhau. Do đó khi giải quyết án loại này, cơ quan tố tụng nên truy tố, xét xử và kết án các bị cáo theo tội mới ở Điều 226b thay vì các tội xâm phạm sở hữu tương ứng như trước. Một thẩm phán Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM Sớm thống nhất Các ngành tố tụng trung ương cần sớm thống nhất trong việc xử lý loại tội phạm này theo tội danh chính xác. Ngoài ra, cũng phải lưu ý khi tiến hành giải quyết các loại án này thì cơ quan tố tụng cần phải thu thập thông tin thật đầy đủ chứng minh hành vi phạm tội của bị can, bị cáo. Những thông tin này thường liên quan đến số tiền họ đã chiếm đoạt và hành vi chiếm đoạt cụ thể. Có như vậy án đưa ra xét xử mới đúng người, đúng tội và có mức hình phạt phù hợp với tội phạm. Kiểm sát viên cao cấpNGUYễN THANH SƠN, Viện Phúc thẩm III VKSND Tối cao

Nguồn: Báo Pháp luật TP.HCM online

Những chiêu lừa của canh bạc ngoại tệ online

Không ít người vì lời dụ dỗ ngon ngọt của các nhân viên môi giới đã tự bỏ tiền thật của mình để tham gia vào những giao dịch tài chính ảo trên mạng để rồi “ôm hận” vì thua lỗ.

 Giao dịch ảo, chết… thật

 Hình thức sàn giao dịch vàng ảo, chơi ngoại tệ trực tuyến hiện phát triển khá mạnh ở TP HCM. Chỉ tính sơ sơ cũng có hàng chục công ty lớn nhỏ hoạt động trong lĩnh vực này. Hiện đang nở rộ các hoạt động ‘kích cầu’ của nhân viên môi giới dịch vụ này qua mail, tin nhắn…

 Theo như lời giới thiệu, chỉ với 4 cặp tiền tệ chính, khá đơn giản, ai cũng có thể chơi, thị trường giao dịch linh hoạt 24/24 giờ, khớp lệnh mua bán ngay lập tức, nhà đầu tư có thể chỉ cần tập trung hoàn toàn vào một cặp tiền tệ để nghiên cứu và giao dịch.

 Để tham gia, người chơi chỉ cần gặp nhân viên môi giới để được hướng dẫn và ký kết hợp đồng giao dịch dưới dạng hợp đồng tư vấn đầu tư tài chính hoặc hợp đồng giao dịch hàng hóa. Tiếp theo khách hàng sẽ được cài đặt phần mềm giao dịch, chủ yếu là Meta trader 4 (MT4) và nộp tiền ký quỹ vào tài khoản hoặc đến nộp tiền trực tiếp tại công ty.

 Ngay sau khi ký quỹ, số tiền của người chơi sẽ được chuyển vào một tài khoản đứng tên cá nhân nào đó mà không có bất cứ biên lai hay xác nhận nào (không liên quan gì đến công ty). Khi cần rút tiền, người chơi báo với công ty để họ chuyển tiền về cũng từ tài khoản cá nhân nói trên.

 Trong vòng 15-30 phút sau khi nhận được tiền ký quỹ, môi giới sẽ gửi mã số tài khoản và mật mã qua email cho khách hàng. Sau đó, người chơi nhập những thông tin này vào phần mềm để thực hiện giao dịch.

 Tỷ lệ đòn bẩy được các sàn chào khá cao, 1:100, chẳng hạn nộp tiền ký quỹ 21 triệu đồng sẽ được giao dịch với quy mô 2,1 tỷ đồng.

 Trên phần mềm này sẽ có công cụ theo dõi giá cả cập nhật liên tục của các cặp tiền, đồng thời có các mũi tên lên xuống thể hiện xu thế tăng giảm để người chơi đưa ra quyết định mua bán. Khi thị trường đang tăng lên, nếu mua giá thấp và bán giá cao sẽ có lời. Ngược lại, khi thị trường đi xuống, người đầu tư cũng có thể kiếm lời bằng cách bán trước, mua lại để trả sau (bán khống). Mỗi lần giao dịch tối thiểu 1% tiền ký quỹ (thường gọi là 0,01 lot) và tối đa là 1 lot (100% tiền ký quỹ).

 Nhiều người từng tham gia trò đỏ đen này cho biết, trước khi chính thức bước vào cuộc, người chơi thường được các công ty này dạy một khóa học về đầu tư ngoại tệ khoảng một tuần, sau đó sẽ chơi thử và hầu hết đều giành phần thắng. Nhưng đến khi mở tài khoản thật để chơi thì gần như 90% họ “thua trận”.

 “Được say, thua cay”, các “con bạc” càng say càng cố gỡ nhưng kết cục thua vẫn hoàn thua.

 Bài học nhỡn tiền

 Kể lại bài học xương máu của mình, anh Công cho biết, có lần anh giao dịch trên sàn vàng ADIG may mắn thắng được 5.000 USD. Tuy nhiên anh đã không lấy được số tiền này với lý mà chủ sàn đưa ra là hôm đó thị trường Mỹ nghỉ lễ nên tất cả các giao dịch đã bị xóa hết.

 Anh Công còn cho biết, ban đầu chơi thỉnh thoảng cũng kiếm được 200-300 USD và không có sự cố gì. Thế nhưng, hôm 22/4, anh thắng 5.000 USD thì chủ sàn đã xóa hai lệnh đánh thắng này và không cho anh nhận số tiền trên.

 Quá bức xúc, anh khiếu kiện, ADIG cho biết do thị trường Mỹ nghỉ lễ Phục sinh nên tất cả giao dịch từ 0h ngày 22/4 đã bị xóa hết. “Tôi không đồng ý thì công ty yêu cầu phải chứng minh dữ liệu giao dịch. Tuy nhiên họ đã xóa hết toàn bộ dữ liệu thì lấy đâu ra để chứng minh. Mà nếu có chứng minh được nhưng họ cố tình không trả tiền thì mình cũng không thể làm gì được”, anh Công ngậm ngùi nói.

 Theo các chuyên gia kinh tế, những người lợi dụng hoạt động tư vấn đầu tư vàng, ngoại tệ thông qua mạng Internet là cực kỳ phức tạp, nhất là vào giai đoạn “tranh tối tranh sáng” của thị trường vàng bạc, ngoại tệ như hiện nay.

 Mặc dù hoạt động này bị cấm tại Việt Nam, song bằng cách này, cách khác các sàn vẫn âm thầm giao dịch. Tuy nhiên, các nhà chức trách lưu ý, người tham gia các giao dịch này luôn phải đối mặt với những rủi ro lớn và cũng không có cơ sở để bảo vệ quyền của mình trước pháp luật khi xảy ra sự cố.